میتوانید ظاهر فارنت را به سلیقه خود تغییر دهید.
ایده ساخت یک اینترنت کاملا داخلی و الگوبرداری از مدل چین، هر بار با تشدید محدودیت‌ها دوباره مطرح می‌شود؛ مدلی که در ظاهر، شبکه‌ای باثبات و کنترل‌شده را نشان می‌دهد. اما واقعیت این است که شرایط ایران با چین هیچ‌گونه هم‌خوانی ساختاری ندارد و تلاش برای پیاده‌سازی نسخه‌ای مشابه، بیشتر از آن‌که راه‌حل باشد، به یک خطای راهبردی شبیه است.
چین پیش از آن‌که دیوار آتش بزرگش (Great Firewall) را بالا ببرد، یک اکوسیستم دیجیتال عظیم ساخت؛ اکوسیستمی که در آن سرویس‌های بومی نه‌تنها جایگزین سرویس‌های غربی شدند، بلکه به بازیگران جهانی تبدیل شدند. این اتفاق در بازاری یک‌میلیاردنفری، رخ داد. نتیجه این شد که کاربر چینی، حتی بدون دسترسی به اینترنت جهانی، بخش عمده نیازهای دیجیتال خود را از داخل تأمین می‌کند.
شرکت‌هایی مانند Tencent و Alibaba و Baidu رشد کردند و عملا جایگزین سرویس‌های غربی شدند. این ساختار، نتیجه سرمایه‌گذاری کلان، دسترسی گسترده به فناوری و ثبات اقتصادی بود؛ عواملی که باعث شد کاربران چینی وابستگی چندانی به سرویس‌های خارجی نداشته باشند و قطع ارتباط با اینترنت جهانی، زندگی روزمره را مختل نکند.
در ایران اما نه مقیاس بازار چین وجود دارد، نه توان سرمایه‌گذاری مشابه، نه دسترسی به فناوری‌های روز. معاون وزیر ارتباطات هم صریح‌تر از همیشه گفته است که ایجاد یک شبکه کاملاً داخلی مشابه چین «عملاً ممکن نیست». او تأکید می‌کند که چنین مدلی نیازمند زیرساخت‌هایی است که در کشور وجود ندارد و بسیاری از خدمات حیاتی و کسب‌وکارها به اینترنت جهانی وابسته‌اند.
ایران با جمعیت 90 میلیونی و ساختار اقتصادی متفاوت نباید به‌دنبال کپی‌برداری از این مدل باشد.
چیت‌ساز در بخش دیگری از سخنانش به نکته‌ای اشاره می‌کند که معمولا در بحث‌های رسمی نادیده گرفته می‌شود: «در دوره‌های قطع اینترنت، بسیاری از حفره‌های امنیتی شناسایی می‌شوند و پس از بازگشت اتصال، امکان سوءاستفاده از این آسیب‌پذیری‌ها برای حمله به زیرساخت‌های کشور وجود دارد.» این یعنی برخلاف تصور رایج، قطع اینترنت نه‌تنها امنیت ایجاد نمی‌کند، بلکه می‌تواند شبکه را در برابر حملات خارجی آسیب‌پذیرتر کند.
تحریم‌ها و محدودیت‌های فناوری، دسترسی به تجهیزات و سرمایه‌گذاری لازم را دشوار کرده است.
از سوی دیگر، اقتصاد دیجیتال ایران هنوز توان ساخت سرویس‌هایی در ابعاد جهانی را ندارد و تحریم‌ها دسترسی به فناوری و سرمایه‌گذاری خارجی را محدود کرده است. نتیجه روشن است: قطع یا محدودسازی شدید اینترنت، نه جایگزین دارد و نه کارکردی مشابه مدل چینی ایجاد می‌کند.
مدل چین بر پایه قدرت اقتصادی، فناوری پیشرفته و اکوسیستم بومی قدرتمند ساخته شد؛ نه با بستن ناگهانی اینترنت جهانی. ایران اما بدون داشتن این پیش‌نیازها، تنها می‌تواند نسخه‌ای ناقص و پرهزینه از آن را پیاده کند؛ نسخه‌ای که نه امنیت می‌آورد، نه استقلال دیجیتال، و نه رضایت کاربران.
بسیاری از کسب‌وکارهای ایرانی به اینترنت جهانی وابسته‌اند و قطع یا محدودسازی شدید، تبعات اقتصادی سنگینی ایجاد می‌کند.
در نهایت، مسئله ایران کمبود محدودیت نیست؛ کمبود زیرساخت، سرویس بومی رقابتی و برنامه‌ریزی بلندمدت است. تا زمانی که این پایه‌ها ساخته نشوند، هر تلاش برای تکرار مدل چین، تنها به تشدید اختلال، آسیب اقتصادی و افزایش ناامنی سایبری منجر خواهد شد؛ همان چیزی که معاون وزیر ارتباطات نیز نسبت به آن هشدار داده است.
وارد حساب کاربری خود شوید تا از امکانات فارنت بهره‌مند شوید.اگر حساب کاربری ندارید، همین حالا ثبت‌نام کنید تا از محتوای خاص و خدمات ما لذت ببرید.
دیدگاه شما پس از بررسی توسط تحریریه منتشر خواهد شد. در صورتی که در بخش نظرات سوالی پرسیده‌اید اگر ما دانش کافی از پاسخ آن داشتیم حتماً پاسخگوی شما خواهیم بود در غیر این صورت تنها به امید دریافت پاسخ مناسب از دیگران آن را منتشر خواهیم کرد.
ایمیل شما منتشر نخواهد شد.