دبیر اسبق شورای عالی فضای مجازی: قطع اینترنت احتمالا بیشتر از دو یا سه سال آینده در اختیار حکومت‌ها نباشد

محروم کردن جامعه از اینترنت در بلندمدت غیرقابل تحمل است

سید ابوالحسن فیروزآبادی در گفتگو با خبرگزاری ایسنا گفت: فضای مجازی، ارتباطات و اطلاعات در عصر جدید جزو لوازم زندگی شده‌اند، زمانی لوازم زندگی فقط آب بود، بعد برق اضافه شد، سپس گاز و امروز فضای مجازی که امتداد فضای طبیعی است، به بخشی ضروری از اکوسیستم اجتماعی، اقتصادی، فرهنگی و سیاسی کشور تبدیل شده است. بنابراین محروم کردن جامعه از این فضا، در حقیقت مشابه محروم کردن مردم از آب، برق و گاز است. چنین محرومیتی شاید برای مدت کوتاه و در شرایط خاص قابل تحمل باشد، اما در بلندمدت و طولانی غیرقابل تحمل است.

دبیر اسبق شورای عالی فضای مجازی افزود: به نظر می‌رسد حوزه ارتباطات و اطلاعات و فضای مجازی در آینده نزدیک قابل کنترل کامل توسط حاکمیت به تنهایی هم نباشد. ظرف دو تا سه سال آینده و حتی همین حالا، امکاناتی وجود دارد که از آن با عنوان استارلینک یاد می‌شود، در حالی که مشابه آن حداقل پنج یا شش پروژه بزرگ دیگر در دنیا توسط چین، اروپا و آمریکا در حال انجام و اجراست. بنابراین این قابلیت که حکومت‌ها هر زمان که اراده کنند بتوانند ارتباطات را قطع کنند، در آینده در دسترس نخواهد بود. قطع کردن ارتباطات صرفاً یک ابزار است که به نظر می‌رسد تا دو یا سه سال آینده بیشتر در اختیار حکومت‌ها نباشد، بنابراین باید ازهم‌اکنون تمهیداتی برای مدیریت مسائل امنیتی با وجود ارتباط اندیشیده شود.

منع قانونی استفاده از استارلینک فکر نمی‌کنم نتیجه بدهد

رئیس پیشین مرکز ملی فضای مجازی در ادامه با اشاره به ممنوعیت قانونی اعلام شده در استفاده از اینترنت استارلینک اعلام کرد: ممکن است به‌صورت موقت بتوان استارلینک را منع کرد، اما همان‌طور که گفته شد تعداد منظومه‌هایی که در حال آمدن هستند بسیار زیاد است. فکر نمی‌کنم با یک منع بتوانیم به نتیجه برسیم؛ مثل منع دیش ماهواره که در مقیاس میلیونی در کشور استفاده می‌شود، بلا اثر خواهد بود. این وضعیت شبیه فیلتر کردن بسیاری از پلتفرم‌هاست که ده‌ها میلیون نفر در کشور از آن‌ها استفاده می‌کنند. هرکدام وظیفه شرعی خودشان را انجام می‌دهند و آن وظیفه شرعی تأمین نیاز خانواده است و فرد کسب‌وکارش را روی اینستاگرام انجام می‌دهد. ممکن است توسط دیگری تشخیص داده شود اینستاگرام حرام است و فیلتر شود و فیلتر هم انجام شود.

سیاست فیلترینگ، سیاست موفقی نبوده است

دبیر اسبق شورای عالی فضای مجازی در ادامه با اشاره به تداوم سیساست فیلترینگ گفته است: ما اکنون سیاست فیلترینگ را اعمال می‌کنیم، اما در عمل فیلتر فقط برای مردم هزینه ایجاد کرده است. فیلترینگ در عمل موفق نبوده و تنها باعث تحمیل هزینه به مردم شده است. برآوردها نشان می‌دهد که مردم بین ۴۰ تا ۵۰ هزار میلیارد تومان بابت فیلترشکن پرداخت می‌کنند. بنابراین سؤال اول این است که چرا سیاستی اتخاذ می‌شود که فقط هزینه دارد و فایده‌ای ندارد؟ بخشی از این منابع مالی، که عددی در حد چند «همت» برآورد می‌شود، از کشور خارج می‌شود؛ چراکه بابت اجاره وی پی ان و سرورهای خارج از کشور پرداخت می‌شود و این پول عملاً از کشور خارج می‌شود.

وی افزوده است: در مجموع به نظر می‌رسد سیاست فیلترینگ، سیاست موفقی نبوده است و ما باید از افراط در فیلتر کردن که منجر به تحمیل هزینه به مردم می‌شود، پرهیز کنیم. البته فیلترینگ در برخی حوزه‌ها مانند سایت‌های کلاهبرداری، قاچاق مواد مخدر، قاچاق سلاح و سایت‌های پورنوگرافی و کودک‌آزاری در همه دنیا وجود دارد و در کشور ما هم باید اعمال شود. اما وقتی افراط در فیلترینگ صورت می‌گیرد، فردی که از فیلترشکن استفاده می‌کند، به همه این سایت‌ها نیز دسترسی پیدا می‌کند و این مسئله می‌تواند باعث آلودگی امنیتی کشور شود.

ابوالحسن فیروزآبادی درباره مذاکره با شرکت های خارجی برای بازگشایی پلتفرم‌ها نیز گفت: پلتفرم‌های آمریکایی قاعدتاً وارد مذاکره نمی‌شوند، اما درباره تلگرام وضعیت متفاوت است. تلگرام پلتفرمی است که در ظاهر فاقد ملیت مشخصی است و هر مقطعی به شکلی معرفی می‌شود؛ آخرین وضعیت آن، ثبت در امارات عنوان شده است. چنین پلتفرمی ممکن است وارد مذاکره شود. شنیده می‌شود مذاکراتی هم صورت گرفته و بخشی از قوانین و تعهداتی که این پلتفرم‌ها در سایر کشورها ملزم به رعایت آن هستند، مورد بحث قرار گرفته است. با این حال، نباید فراموش کرد که بستر پلتفرم‌ها می‌تواند محل شکل‌گیری جرایم سازمان‌یافته نیز باشد و این موضوع، ضرورت قانون‌گذاری و نظارت را دوچندان می‌کند.