ابر تراشه RTX Spark انویدیا معرفی شد؛ کارآمدترین تراشه PC که تاکنون دیده‌ایم

«این کارآمدترین چیپ PC است که تاکنون ساخته شده.» این جمله را مارک اورمن، مدیر ارشد مدیریت محصول انویدیا می‌گوید؛ بدون اینکه حتی یک نمودار یا عدد برای اثبات ادعایش ارائه کند.

ابر تراشه RTX Spark انویدیا؛ چیپ کامل رایانه شخصی با معماری Arm

RTX Spark انویدیا درواقع همان چیپ GB10 است که سال گذشته در «ابررایانه شخصی» DGX Spark استفاده شد؛ با این تفاوت که اکنون به‌جای یک مدل، تبدیل به یک خانواده کامل شده است. نسخه پرچم‌دار این چیپ از نظر مشخصات کاملاً مشابه نمونه DGX بوده و شامل 20 هسته CPU، تعداد 6144 هسته GPU و 128 گیگابایت حافظه LPDDR5X است.

انویدیا می‌گوید نسخه‌های ارزان‌تر نیز در راه‌اند که حتی با 16 گیگابایت رم عرضه خواهند شد.

مانند چیپ‌های اپل و کوالکام، RTX Spark نیز مبتنی بر معماری Arm است؛ بنابراین اجرای نرم‌افزارهای قدیمی ویندوز که برای پردازنده‌های x86 اینتل و AMD نوشته شده‌اند، نیازمند لایه شبیه‌سازی است؛ موضوعی که می‌تواند به کاهش عملکرد منجر شود. بااین‌حال مایکروسافت طی سال‌های اخیر ویندوز و شبیه‌ساز Prism را برای چیپ‌های Arm آماده کرده و انویدیا مدعی است توان پردازشی گرافیک و هوش مصنوعی این چیپ، تجربه‌ای فراتر از رقبا ارائه می‌دهد.

قدرت پردازشی برای رندر 3D، ویرایش 12K و اجرای بازی‌های سنگین

انویدیا می‌گوید با RTX Spark می‌توان یک صحنه سه‌بعدی 90 گیگابایتی را رندر کرد، ویدیوهای 12K را ویرایش گرفت یا بازی سنگین Indiana Jones and the Great Circle را با نرخ 100 فریم‌برثانیه در رزولوشن 1440p روی لپ‌تاپی 14 میلی‌متری و بدون اتصال به برق اجرا کرد.

وجود 128 گیگابایت حافظه یکپارچه – برابر با نسل قبلی Strix Halo از AMD- همچنین امکان اجرای عامل‌های هوش مصنوعی 120 میلیارد پارامتری را فراهم می‌کند؛ قابلیتی که مایکروسافت برای آینده ویندوز روی آن حساب ویژه‌ای باز کرده است. این شرکت در کنفرانس Build امسال از «زیرساخت‌های جدید امنیت و ایزوله‌سازی ویندوز» رونمایی می‌کند که همراه با محیط اجرایی OpenShell انویدیا، اجرای ایمن عامل‌های شخصی را ممکن می‌سازد.

انویدیا این تحول را «پارادایم جدید رایانش شخصی که در آن هوش مصنوعی تبدیل به رابط کاربری می‌شود» توصیف می‌کند؛ جایی که دیگر نیازی به یادگیری رابط‌های پیچیده اپلیکیشن‌ها نیست و کاربر تنها با صحبت‌کردن با رایانه، کارهایش را انجام می‌دهد.

نمونه‌هایی از کاربردهای عامل‌های شخصی

انویدیا می‌گوید یک استریمر ورزش‌های الکترونیک می‌تواند از رایانه‌اش بخواهد هنگام خروج از اتاق، چراغ‌ها را خاموش کند، میکروفون را بی‌صدا کند و حالت پخش را تغییر دهد. یک طراح می‌تواند از ادوبی بخواهد طرح اولیه را به تصویر کامل تبدیل کند، مدل سه‌بعدی بسازد و سپس ویدیو تولید کند. یک توسعه‌دهنده نرم‌افزار نیز می‌تواند نظارت بر پروژه GitHub و رفع خودکار مشکلات QA را به عامل هوش مصنوعی بسپارد؛ عاملی که حتی کنترل ماوس و کیبورد را برای انجام کارهای «تکراری و خسته‌کننده» در دست می‌گیرد.

انویدیا تأکید می‌کند که با پردازش محلی Spark، داده‌های کاربر خصوصی باقی می‌ماند و نیازی به مصرف توکن‌های ابری نیست.

همکاری گسترده سازندگان لپ‌تاپ و توسعه‌دهندگان نرم‌افزار

تقریبا تمام سازندگان بزرگ لپ‌تاپ در این پروژه حضور دارند و تاکنون هشت مدل لپ‌تاپ برای عرضه در پاییز تأیید شده است. یکی از آن‌ها محصول جدید مایکروسافت است که به‌گفته اندرو هیل، مدیر بخش سرفیس، «قدرتمندترین دستگاهی است که تاکنون ساخته‌ایم». این دستگاه Surface Laptop Ultra نام دارد.

به‌گفته انویدیا، شرکای این شرکت روی بیش از 30 لپ‌تاپ و بیش از 10 رایانه رومیزی مبتنی بر Spark کار می‌کنند؛ از جمله ایسر، ایسوس، Dell و گیگابایت و HP و MSI و لنوو.

انویدیا می‌گوید RTX Spark یک خانواده کامل خواهد بود که «طیف گسترده‌ای از قیمت‌ها» را پوشش می‌دهد.

در حوزه نرم‌افزار نیز توسعه‌دهندگان زیادی همراه شده‌اند. انویدیا اعلام می‌کند که بلندر، داوینچی، ریزالو، Cinema4D، ردشیفت، Topaz Photo، کپ‌کات، کیوبیس، Bitwig Studio، Affinity و بسیاری ابزارهای صوتی و تصویری دیگر به‌صورت بومی روی Arm اجرا می‌شوند. ادوبی نیز بهینه‌سازی‌های ویژه‌ای برای پریمیر و فتوشاپ ارائه کرده است.

حتی بازی‌هایی که به‌دلیل سیستم ضدتقلب، روی لینوکس یا استیم دک مشکل داشتند، اکنون ویندوز روی Arm را پشتیبانی می‌کنند. استودیوی Riot Games بازی‌های League of Legends و Valorant را می‌آورد، Krafton بازی PUBG را، و انویدیا می‌گوید با توسعه‌دهندگان بیشتری که از Easy Anti-Cheat و BattlEye و Denuvo استفاده می‌کنند همکاری دارد.

اورمن می‌گوید: «تمام بازی‌های بزرگ روی RTX Spark اجرا می‌شوند و تجربه‌ای عالی ارائه می‌دهند.»

پرسش‌های بی‌پاسخ: قیمت، باتری و عملکرد انویدیا RTX Spark

انویدیا و مایکروسافت هنوز درباره قیمت این دستگاه‌ها شفاف‌سازی نکرده‌اند و تنها گفته‌اند مدل‌های اولیه «در رده قیمتی پریمیوم» قرار می‌گیرند.

درباره عمر باتری نیز تنها گفته شده باید «انتظار عملکردی بسیار بهتر از تمام لپ‌تاپ‌های RTX قبلی» داشت و اگر کارهای سنگین انجام ندهید «نیازی به شارژر نخواهد بود». مصرف انرژی این چیپ از «چند وات بسیار کم» تا 80 وات متغیر است؛ عددی که می‌تواند باتری لپ‌تاپ‌های بزرگ را در حدود یک ساعت خالی کند.

در بخش عملکرد، انویدیا هیچ نمودار یا عددی ارائه نکرده و مقایسه با اینتل، AMD، اپل و کوالکام را به زمان نزدیک عرضه موکول کرده است. بااین‌حال می‌گوید قدرت گرافیکی Spark بسته به نوع کار، در حد RTX 5070 موبایل است و عملکرد CPU نیز «رقابتی با هر چیپ ویندوزی موجود» خواهد بود.

انویدیا درباره محل تولید این تراشه‌ها (که با همکاری مدیاتک و روی فرایند 3 نانومتری TSMC ساخته می‌شوند) نیز اظهار نظر نکرده است.

همچنین این شرکت فعلاً برنامه‌ای برای درایور لینوکس یا استفاده از Spark در کنسول‌های دستی گیمینگ اعلام نکرده است. انویدیا تأیید می‌کند که RTX Spark با GPU مجزا ترکیب نخواهد شد؛ موضوعی که می‌تواند توان دسکتاپ‌های بزرگ را محدود کند؛ مشابه محدودیت‌هایی که مک پروهای اپل پس از مهاجرت به Arm تجربه کردند.