دانشمندان می‌گویند آلودگی هوا باعث درگیری بین مورچه‌ها هم شده است!

آلاینده‌هایی مانند اوزون و اکسید نیتریک می‌توانند بوی طبیعی مورچه‌ها را تغییر دهند و همین باعث می‌شود هم‌نوعانشان با رفتار تهاجمی واکنش نشان دهند، گاز بگیرند و گاهی حتی آن‌ها را بکشند. اوزون، که یک گاز گلخانه‌ای تولید شده توسط خودروها و صنایع است، می‌تواند ساختار آلکن‌ها، ترکیبات شیمیایی بوی مشخص هر کلنی، را تجزیه کند.

مارکوس کندن از مؤسسه ماکس پلانک در آلمان می‌گوید: «از قبل می‌دانستیم تغییرات ناشی از اوزون در آلکن‌ها می‌تواند ارتباطات بین حشرات را مختل کند. پیش‌تر مشاهده کرده بودیم که مگس‌های میوه با گونه‌های اشتباه جفت‌گیری می‌کنند و گرده‌افشان‌هایی مثل شب‌پره‌های توتون به گل‌ها علاقه‌ای نشان نمی‌دهند اگر بوی آن‌ها با اوزون تغییر کرده باشد.»

برای بررسی اثر اوزون روی مورچه‌ها، کندن و تیمش کلنی‌های مصنوعی از شش گونه مورچه ایجاد کردند. آن‌ها یک مورچه از هر کلنی برداشتند و در محفظه‌ای شیشه‌ای با غلظت‌های مختلف اوزون، مشابه سطح اوزون تابستانی شهر ینا، قرار دادند. وقتی مورچه به کلنی بازگردانده شد، بقیه آن را مورد حمله قرار دادند.

کندن می‌گوید: «اصلاً انتظارش را نداشتم. چون می‌دانستیم آلکن‌ها بخش کوچکی از بوی مورچه هستند و تغییر اوزون شاید تنها ۲ تا ۵ درصد از ترکیب بو را تحت تأثیر قرار دهد.» در طبیعت، چنین رفتاری می‌تواند کارایی کلنی را کاهش دهد، حتی اگر مورچه‌ها کشته نشوند.

دانیل کروناور از دانشگاه راکفلر نیویورک، که در این مطالعه شرکت نداشته، می‌گوید آلکن‌ها نقش بسیار مهمی در شناسایی هم‌نوع دارند و بنابراین واکنش تهاجمی تعجب‌آور نبود.

آلکن‌ها در رفتارهای دیگر مورچه‌ها نیز نقش دارند؛ از دنبال کردن مسیرها گرفته تا ارتباط بین لاروها و مورچه‌های بالغ. مطالعه نشان داد که وقتی مورچه‌های بالغ گونه Ooceraea biroi در معرض اوزون قرار می‌گیرند، ممکن است مراقبت از لاروهای خود را نادیده بگیرند، بنابراین تغییرات ناشی از اوزون می‌تواند بخش‌های بیشتری از زندگی مورچه‌ها و حتی اکوسیستم گسترده‌تر را مختل کند.

کروناور می‌گوید: «اگر مورچه‌ها را از بیشتر اکوسیستم‌های زمینی حذف کنید، احتمالاً آن اکوسیستم فرو می‌پاشد.» چرا که مورچه‌ها نقش حیاتی در پراکندگی بذرها، حرکت خاک و ایجاد تعاملات متقابل با دیگر موجودات دارند.

با کاهش جمعیت حشرات در سراسر جهان، این مطالعه به شواهد رو به افزایشی می‌پیوندد که آلاینده‌های هوا را یکی از عوامل اصلی کاهش جمعیت حشرات معرفی می‌کند. کندن تأکید می‌کند: «سطح آلودگی اوزون که امروز تجربه می‌کنیم شاید هنوز برای انسان‌ها خطرناک نباشد، اما باید بدانیم کارهایی که انجام می‌دهیم هزینه‌های اضافی دارد که پیش‌تر به آن فکر نکرده بودیم.»